آموزش طراحی دستی جواهرات – هفته ۳: اصول سایزبندی انگشتر، گوشواره و آویز
در سومین هفته از دوره آموزش طراحی دستی جواهرات، به یکی از مهمترین مباحث پایهای میپردازیم: قوانین سایزبندی در طراحی انگشتر، گوشواره و آویز. این بخش نقطهی تمایز بین یک طراح مبتدی و یک طراح قابل اعتماد برای طلاساز است.
🎯 چرا سایزبندی در طراحی جواهرات اهمیت دارد؟
در طراحی دستی، زیبایی بصری کافی نیست. اگر ابعاد و تناسبات واقعی رعایت نشوند، طرح شما در مرحله ساخت شکست میخورد یا برای مشتری آزاردهنده خواهد بود. یک طراح حرفهای باید بتواند طرحی ارائه دهد که هم زیبا باشد و هم قابل اجرا در کارگاه.
💍 اصول سایز در طراحی انگشتر
استانداردهای طراحی انگشتر زنانه:
| ویژگی | مقدار |
| قطرداخلی | 17 تا 18 میلیمتر |
| ضخامت رکاب نازک | 1.2تا1.5میلیمتر |
| ضخامت رکاب معمولی | 8 تا 2.2 میلیمتر |
| پهنای رکاب ساده | 2.5 تا 4 میلیمتر |
📌 نکات کلیدی:
- رکاب پهنتر → نیاز به ضخامت بیشتر برای استحکام
- رکاب خیلی نازک → شکننده و غیرقابل ساخت
✅ قبل از طراحی، از خودتان بپرسید:
- «آیا این انگشتر در ریختهگری میشکند؟»
- «آیا داخل انگشت راحت است؟»
🧷 اصول سایز در طراحی گوشواره
انواع گوشواره و ابعاد رایج:
| نوع گوشواره | طول استاندارد |
| میخی | 5 تا 8 میلیمتر |
| آویزی کوتاه | 25 میلیمتر |
| آویزی بلند | 35 تا 60 میلیمتر |
📌 نکات کلیدی:
- گوشواره باید سبک، متعادل و خوشحرکت باشد
- مرکز ثقل باید نزدیک قلاب یا میخ باشد
- ضخامت زیاد = وزن بالا → کشیدگی لاله گوش
- ظرافت زیاد = شکنندگی
📿 اصول سایز در طراحی آویز (پلاک)
ابعاد متداول آویزها:
| نوع آویز | ابعاد تقریبی |
| آویز ظریف | 10×15 میلیمتر |
| آویز متوسط | 15×25 میلیمتر |
| آویز شاخص | 25×40 میلیمتر |
📌 نکات کلیدی:
- آویز باید از فاصله ۳۰ تا ۵۰ سانتیمتر خوانا باشد
- بیل (حلقه اتصال) باید بزرگتر از ضخامت زنجیر باشد
- بیل خیلی نازک یا بسته = مشکل در عبور زنجیر
⚠️ اشتباهات رایج سایزبندی در طراحی دستی جواهرات
❌ طراحی بدون در نظر گرفتن ضخامت واقعی
❌ فرمهایی که در ریختهگری قابل اجرا نیستند
❌ بیتوجهی به وزن نهایی گوشواره
❌ طراحی آویزهای اغراقشده یا بیتناسب با زنجیر
✅ طراح حرفهای = ترکیب زیبایی با قابلیت ساخت
✏️ تمرینهای عملی هفته سوم

- طراحی یک انگشتر ساده با مشخص کردن قطر داخلی و ضخامت رکاب
- طراحی یک گوشواره آویزی با مشخص کردن مرکز ثقل
- طراحی یک آویز بیضی یا اشکی با نوشتن ابعاد واقعی کنار طرح
✅ چکلیست ارزیابی هنرجو
اگر هنرجو بتواند موارد زیر را رعایت کند، یعنی درس را بهدرستی درک کرده:
☑ قطر داخلی انگشتر منطقی است
☑ ضخامت فلز مناسب و قابل ساخت است
☑ وزن گوشواره متعادل و قابل استفاده است
☑ آویز با زنجیر هماهنگ طراحی شده
☑ طرح از نظر ساخت کارگاهی ایراد ندارد
📌 این مقاله بخشی از دوره آموزش طراحی دستی جواهرات در وبلاگ طلاپیشه است. برای مشاهده جلسات قبلی و تمرینهای بیشتر، به بخش آموزش طراحی دستی جواهرات مراجعه کنید.
بیشتر بخوانید:
