آموزش ساخت قاب ونکلیف نقره | روش بیزل + ویدیو

آموزش ساخت قاب ونکلیف نقره دست‌ساز: از صفر تا صد،قابل استفاده در ساخت آویز، انگشتر و گوشواره

اگر به هنر طلا و جواهرسازی دستی علاقه‌مندید، ساخت یک قاب (اصطلاحاً «نگین‌نشانی» یا «رکاب») برای سنگ‌های قیمتی ونکلیف، یکی از زیباترین و کاربردی‌ترین پروژه‌هاست. در این آموزش گام‌به‌گام و تخصصی از طلاپیشه، شما را با روش ساخت دستی یک آویز نقره‌ای با نگین‌نشانی «بیزل» برای سنگ ونکلیف آشنا می‌کنیم. این روش، سنتی و مستحکم است و زیبایی سنگ را به‌طور کامل به نمایش می‌گذارد.

آموزش ساخت قاب ونکلیف

لوازم و ابزار مورد نیاز ساخت قاب:

• سنگ ونکلیف (برش بیضی یا دایره)
• مفتول نقره (عیار مناسب، معمولاً 925)
• زیرپیچ (ماندرل) استوانه‌ای
• کولیس دیجیتال یا عقربه‌ای
• اره مویی جواهرسازی
• ابزار جوشکاری و لحیم نقره (ترجیحاً اسمیت یا مشعل ریز)
• دست سوهان و سوهان‌های ریز
• تخته نسوز (آسبست یا فیبر نسوز)
• قلم علامت‌زنی یا کولیس پرگار
• سمباده در شماره‌های مختلف (نرم تا زبر)
• ذوغاب (اسید) و مواد تمیزکننده
• دم‌پهن، پلایر و صفحه (برای بستن پشت کار)

مراحل ساخت گام‌به‌گام:

گام اول: اندازه‌گیری دقیق و محاسبه

1. اندازه‌گیری سنگ: با استفاده از کولیس، دقیقاً قطر بزرگترین بخش سنگ (معمولاً وسط سنگ ونکلیف) را اندازه بگیرید. این عدد، قطر خارجی حلقه مفتولی شما خواهد بود.

2. انتخاب زیرپیچ: قطر زیرپیچ (ماندرل) را حدود 0.7 تا 0.8 میلی‌متر از عدد اندازه‌گیری شده کوچکتر انتخاب کنید.

علت فنی: هنگامی که مفتول را دور زیرپیچ می‌پیچید، بالطبع حلقه‌ها کمی باز شده و قطرشان افزایش می‌یابد. این اختلاف اندازه، فضای مناسب برای جایگیری سنگ را فراهم می‌کند.

گام دوم: ساخت حلقه‌های پایه

3. مفتول نقره را به‌طور منظم و فشرده دور زیرپیچ بپیچید تا شکل فنری به خود بگیرد.

4. حلقه فنری را از زیرپیچ جدا کرده و با اره مویی، آن را به صورت حلقه‌های مجزا ببرید.

5. هر حلقه را با دقت جوش دهید تا دو سر آن به‌طور کامل به هم متصل شوند. (استفاده از سیم جوش و فلاکس توصیه می‌شود).

گام سوم: آماده‌سازی حلقه‌ها برای فرم بیزل

6. علامت‌زنی: با کولیس یا خط‌کش، دقیقاً وسط حلقه را پیدا کرده و دو سر حلقه را با ماژیک یا قلم علامت بزنید، به نحوی که حلقه به 2 بخش مساوی تقسیم شود.

7. برش حلقه: حلقه را از خط وسط با اره مویی به دو نیم‌دایره کاملاً مساوی تقسیم کنید.

8. فارسی‌کاری لبه‌ها: لبه برش‌خورده هر نیم‌دایره را با سوهان، صاف و زاویه‌دار کنید. این کار باعث می‌شود بعداً نیم‌دایره‌ها به شکل زیبا و هندسی شده بهم متصل شوند.

گام چهارم: ایجاد الگو و چیدمان

9. سنگ ونکلیف را روی تخته نسوز قرار دهید و با یک وسیله نوک‌تیز (مانند قلم یا پرگار تیز)، دقیقاً دور آن را خط بکشید تا طرح دایره یا بیضی سنگ روی تخته نقش ببندد.

10. نیم‌دایره‌های آماده‌شده را بر اساس طرح کشیده‌شده، یکی‌یکی و براساس الگو دور تا دور طرح بچینید.

نکته کلیدی: در مراحل مختلف، قطعات را به آرامی می‌تابانید تا تنش‌های داخلی فلز (ناشی از برش و سوهان‌کاری) از بین برود و از ترک خوردن تاتغییر شکل فلز درحین کار جلوگیری شود.

گام پنجم: جوشکاری و یکپارچه‌سازی

11. پس از رضایت از چیدمان، هر نیم‌دایره را در محل خود به هم روی تخته نسوز جوش دهید. دقت کنید جوش فقط در نقاط تماس انجام شود.

12. پس از اتمام جوشکاری، کار را داخل ذوغاب (اسید) قرار دهید تا کثیفی، دوده‌های جوش و اکسیدها کاملاً پاک شوند.

گام ششم: پرداخت و کف‌سابی

13. پس از شست‌وشو و خشک‌کردن، با استفاده از سمباده (از نمره درشت تا نرم)، سطح کار را کف‌سابی کنید تا تمامی نقاط جوش و ناهمواری‌ها کاملاً هموار و یکدست شود.

تبریک! دیواره اصلی قاب ونکلیف شما آماده است.

حالا یک قاب بیزل زیبا دارید که سنگ ونکلیف داخل آن قرار می‌گیرد.

گام هفتم: بستن پشت کار (بکلید)

از آنجایی که دیواره به سبک بیزل (باز از پشت) ساخته شده، باید پشت آن را ببندید تا سنگ ثابت بماند و نیفتد. این بخش، مجال خلاقیت شماست:

• روش صفحه‌ای: یک صفحه نازک نقره را به شکل دل‌خواه (گرد، قلب، طرح خود سنگ، …) برش داده و به پشت کار جوش دهید.
• روش گوارسه (گوی‌هایکوچک گرد): چند گوارسه کوچک ساخته، ترجیحا 4 عدد و به پشت کارجوش بدهید.
• روش مفتول‌کاری: یک مفتول به شکل قاب درست کرده و به پشت کار متصل کنید.

پس از بستن پشت کار، یک بار دیگر پرداخت نهایی و پولیش را انجام دهید و سنگ را در جای خود قرار دهید.

سخن پایانی:

ساخت جواهرات دست‌ساز، تلفیقی از دقت مهندسی و خلاقیت هنری است. این آموزش ساخت قاب ونکلیف، پایه‌ای اصولی برای خلق آثار منحصربه‌فرد شماست. با تمرین و رعایت نکات ریز، می‌توانید آثار استادانه‌ای خلق کنید.

برای مشاهده فیلم ساخت قاب ونکلیف از لینک زیر ↓ در ایتا استفاده کنید.

← فیلم آموزش ساخت قاب ونکلیف

توصیه برای مطالعه بیشتر:

آموزش ساخت زنجیر کارتیر

روش‌های حرفه‌ای پرداخت و پولیش طلا؛ راز درخشش زیورآلات

 ارتباط مستقیم در ایتا

سوالات متداول ساخت قاب ونکلیف

• روش بیزل در ساخت قاب ونکلیف چیست و چه مزایایی دارد؟

روش بیزل (Bezel) یکی از روش‌های سنتی و محکم در جواهرسازی برای نگین‌نشانی سنگ‌های قیمتی است. در این روش، یک دیواره فلزی دورتادور سنگ پیچیده می‌شود و آن را کاملاً در بر می‌گیرد. مزایای اصلی این روش عبارتند از: محافظت عالی از سنگ خصوصاً برای سنگ‌های با لبه‌های تیز مانند ونکلیف، ظاهری مدرن و مینیمال، استحکام بسیار بالا نسبت به روش‌های سوزنی، و امکان اجرای خلاقانه در پشت کار (بکلید). این روش برای سنگ‌های کابوشن و ونکلیف ایده‌آل است.

• برای شروع ساخت قاب ونکلیف در خانه به حداقل چه ابزارهایی نیاز دارم؟

برای شروع این پروژه به ابزارهای پایه جواهرسازی نیاز دارید:

1. کولیس برای اندازه‌گیری دقیق 2. زیرپیچ (ماندرل) برای شکل‌دهی حلقه 3. اره مویی جواهرسازی 4. دستگاه جوش مخصوص فلزات قیمتی (مشعل ریز یا جوش لیزر) 5. سوهان و سمباده در سایزهای مختلف 6. انبردست و پلایر مخصوص 7. تخته نسوز 8. مواد تمیزکننده (ذوب یا اسید). برای شروع می‌توان برخی ابزار مانند دستگاه جوش را با روش‌های جایگزین ساده‌تر آغاز کرد.

• چرا قطر زیرپیچ باید از اندازه سنگ کوچکتر انتخاب شود؟

این یک نکته فنی مهم در جواهرسازی است. وقتی مفتول را دور زیرپیچ می‌پیچید و حلقه را باز می‌کنید، به دلیل خاصیت ارتجاعی فلز (Spring-back effect)، قطر حلقه کمی افزایش می‌یابد. اگر زیرپیچ هم اندازه سنگ انتخاب شود، حلقه نهایی بزرگ‌تر از سنگ خواهد شد و سنگ در جای خود لق می‌زند. با انتخاب زیرپیچی حدود 0.7 تا 0.8 میلی‌متر کوچک‌تر، پس از باز شدن حلقه، اندازه نهایی دقیقاً متناسب با سنگ ونکلیف شما خواهد بود.

• بهترین روش برای بستن پشت کار (بکلید) قاب ونکلیف برای تازه‌کارها چیست؟

برای افراد تازه‌کار، ساده‌ترین و مطمئن‌ترین روش، استفاده از صفحه نقره است. یک صفحه نازک نقره (با عیار 925) را به شکل دایره یا بیضی متناسب با پشت کار برش دهید. سپس آن را با جوش به دیواره بیزل متصل کنید. این روش مزایای زیادی دارد: اجرای آسان، استحکام بالا، پوشش کامل پشت سنگ، و ایجاد سطحی صاف برای حک یا طراحی. پس از تسلط بر این روش، می‌توانید روش‌های پیشرفته‌تری مانند گوارسه‌کاری یا مفتول‌بافی را امتحان کنید.

• اگر دستگاه جوش تخصصی ندارم، چه جایگزینی برای اتصال حلقه‌ها وجود دارد؟

برای افراد مبتدی که به دستگاه جوش دسترسی ندارند، دو روش جایگزین مناسب وجود دارد:

1. استفاده از چسب مخصوص جواهرات: چسب‌های اپوکسی دو بخشی یا چسب‌های مخصوص فلزات قیمتی می‌توانند اتصال موقتی و نسبتاً محکمی ایجاد کنند.

2. روش لحیم‌کاری ساده با مشعل پروپان کوچک: با تهیه یک مشعل دستی، سیم لحیم نقره و فلاکس، می‌توان اتصالات اولیه را ایجاد کرد. البته برای استحکام نهایی، جوشکاری حرفه‌ای توصیه می‌شود. همچنین می‌توان حلقه‌ها را به جای جوش، با پیچ و مهره‌های بسیار ریز مخصوص جواهرات متصل کرد.