آشنایی با آناتومی انگشتر | شناخت رکاب، چنگه، تاج و دیواره در طراحی جواهرات
🎓 آموزش هفته 4 – آشنایی با آناتومی انگشتر
جلسه: شناخت اجزای انگشتر (رکاب، چنگه، تاج، دیواره)
🎯 هدف جلسه شناخت آناتومی انگشتر
- درک ساختار واقعی انگشتر
- جلوگیری از طراحیهای غیرقابل ساخت
- توانایی صحبت حرفهای با طلاساز و ریختهگر
- طراحی انگشتر «قابل اجرا» نه فقط زیبا
یک طراح حرفهای قبل از زیبا بودن طرح، درست بودن سازه را میسنجد.
آناتومی انگشتر چیست و چرا در طراحی مهم است؟
آناتومی یعنی شناخت اجزای سازنده و نقش هر قسمت
هر انگشتر (چه ساده، چه لوکس) از این ۴ بخش اصلی تشکیل شده:
1. رکاب (Shank)
2. تاج (Head / Setting)
3. چنگه (Prong)
4. دیواره (Gallery / Wall)
حالا تکتک را مثل یک استاد کارگاه بررسی میکنیم.
رکاب انگشتر چیست؟ (Ring Shank)
📌 تعریف
بخش حلقهای که دور انگشت قرار میگیرد و بار اصلی وزن انگشتر را تحمل میکند.
📐 نکات طراحی رکاب
- ضخامت استاندارد رکاب:
- حداقل: 1.6 تا 1.8 میلیمتر
- ایدهآل بازار: 2 تا 2.5 میلیمتر
- رکاب نباید:
- بیشازحد نازک باشد (میشکند)
- بیشازحد ضخیم باشد (غیرارگونومیک)
✏️ نکات طراحی دستی
- همیشه رکاب را بیضی بکش نه دایره کامل
- ضخامت را در نمای 45 درجه نشان بده
- محل اتصال رکاب به تاج را واضح ترسیم کن
تاج انگشتر چیست؟ (Head / Crown)
📌 تعریف
بخشی که سنگ یا نگین روی آن سوار میشود.
انواع تاج
- تاج ساده
- تاج پایهدار
- تاج یکپارچه با رکاب
- تاج بلند (برای نگین درشت)
⚠️ اشتباه رایج هنرجویان
❌ طراحی تاج بدون توجه به ارتفاع
❌ عدم هماهنگی تاج با سایز سنگ
✏️ قانون طلایی
ارتفاع تاج = نوع سنگ + کاربرد انگشتر
- انگشتر روزمره → تاج کوتاه
- انگشتر مجلسی → تاج متوسط
- جواهر خاص → تاج بلند و نمایشی
چنگه انگشتر چیست؟ (Prong)
📌 تعریف
پایههایی که نگین را نگه میدارند.
🔩 انواع چنگه
- 4 چنگه (سبک، مدرن)
- 6 چنگه (امن، کلاسیک)
- چنگه فرانسوی
- چنگه V (برای سنگهای نوکدار مثل Pear)
📏 استاندارد طراحی
- ضخامت چنگه قبل از نشستن سنگ: حداقل 0.8 میلیمتر
- فاصله چنگهها باید قرینه باشد
✏️ نکته استادانه
در طراحی دستی:
- نوک چنگه را کمی باز بکش
- بعد از نشستن سنگ، بسته میشود (در ذهنت)
دیواره انگشتر چیست؟ (Gallery / Wall)
📌 تعریف
بخش اتصالدهنده بین رکاب و تاج
معمولاً در طراحیها فراموش میشود اما بسیار حیاتی است.
🛠 نقش دیواره
- افزایش استحکام
- جلوگیری از شکست تاج
- زیبایی از نمای جانبی
✏️ قانون مهم
اگر دیواره را نکشی، طلاساز خودش تصمیم میگیرد
و این یعنی کنترل طرح از دست تو خارج میشود
✏️ تمرین عملی جلسه (الزامی)

تمرین 1: تفکیک اجزا
- یک انگشتر ساده بکش
با فلش مشخص کن:
- رکاب
- تاج
- چنگه
- دیواره
تمرین 2: طراحی سهنما
- نمای بالا
- نمای روبرو
- نمای 45 درجه
تمرین 3 (بازار کار)
- یک انگشتر با سنگ Oval طراحی کن
- نوع چنگه را خودت انتخاب کن
- ضخامت رکاب را بنویس (عدد میلیمتری)
✅ چکلیست ارزیابی هنرجو (استادی)
- رکاب ضخامت منطقی دارد؟
- تاج متناسب با سنگ است؟
- چنگهها قرینهاند؟
- دیواره حذف نشده؟
- طرح قابل ساخت است؟
🎯 نتیجه این جلسه
اگر این جلسه را درست یاد بگیری:
- طراحیهایت ریخته میشود، نه رد
- طلاساز به تو اعتماد میکند
- وارد سطح «طراح حرفهای» میشوی
🔜 جلسه بعدی (هفته 4 – روز بعد):
تحلیل 20 مدل انگشتر واقعی بازار و استخراج آناتومی آنها
پرسش و پاسخ متداول
❓ رکاب انگشتر چیست و چه نقشی دارد؟
رکاب بخش اصلی بدنه انگشتر است که وزن سنگ و ساختار کلی را تحمل میکند.
❓ تفاوت تاج و چنگه در چیست؟
تاج محل نشستن سنگ است، اما چنگهها وظیفه نگهداشتن سنگ روی تاج را دارند.
❓ چرا شناخت آناتومی انگشتر برای طراح مهم است؟
چون طراحی بدون شناخت آناتومی، در مرحله ساخت با مشکل مواجه میشود.
❓ آیا در طراحی دستی باید ابعاد واقعی رعایت شود؟
بله، طراح حرفهای باید طراحی قابل ساخت با ابعاد منطقی ارائه دهد.
❓ رایجترین خطای هنرجویان در طراحی انگشتر چیست؟
عدم اتصال منطقی بین رکاب، تاج و چنگه.
📌 این مقاله بخشی از دوره آموزش طراحی دستی جواهرات در وبلاگ طلاپیشه است. برای مشاهده جلسات قبلی و تمرینهای بیشتر، به بخش آموزش طراحی دستی جواهرات → مراجعه کنید.
🔗 بیشتر بخوانید:
