آموزش هفته ۲ – فرمشناسی در طراحی دستی جواهرات
جلسه ۱ از هفته دوم: تحلیل و فرمشناسی در طراحی دستی جواهرات کلاسیک
در این جلسه مثل یک استاد طراحی جواهرات، هم نگاه تحلیلی یاد میدهیم و هم تمرین عملی مشخص.
جلسه ۱ – تحلیل فرم در جواهرات کلاسیک (Classic Jewelry Form Analysis)
🎓 هدف جلسه:
- درک ساختار فرمی جواهرات کلاسیک
- توانایی تشخیص هندسه پنهان پشت طرح
- فهم الگوهای تکرارشونده، قرینگی، منحنیها، و حجمها
- تقویت دید طراحی برای بازطراحی (Redesign) یا الهامگیری اصولی
بخش ۱: اصول فرم در جواهرات کلاسیک
🔍جواهرات کلاسیک (Classic) معمولاً بر پایه چند اصل کلیدی ساخته میشوند:
1) قرینگی (Symmetry)
- اکثر طرحها دارای قرینگی کامل یا نیمه هستند.
- فرم اصلی معمولاً به کمک محور عمودی یا افقی تقسیم میشود.
- این قرینگی باعث حس لوکس بودن و وقار میشود.
2) فرمهای پایهساز (Base Forms)
تقریباً تمام جواهرات کلاسیک از ترکیب فرمهای زیر ساخته میشوند:
- دایره / بیضی (برای سنگها و قابها)
- منحنی S و C (اسکرولها، آرایههای سبک باروک و ویکتوریایی)
- مثلث معکوس (ترکیب عناصر در آویزها)
- قطرهای (Pear Shape)
- مستطیل و کادرهای هندسی (در سبکهای امپریال و نئوکلاسیک)
3) حجمپردازی (Volumetric Forming)
- فرمها تخت طراحی نمیشوند؛ برجستگی، فرورفتگی و مسیر نور اهمیت دارد.
- برآمدگی مرکزی، لبههای نرم، و حرکتهای گنبدی بسیار دیده میشود.
4) ریتم و تکرار (Rhythm & Repetition)
- المانها معمولاً در چیدمان تکرار دارند:
برگها، اسکرولها، گلها، پوینتهای کوچک سنگ، دانهگذاری و …
5) تمرکز مرکزی (Centerpiece)
- ۹۰٪ طرحهای کلاسیک یک نقطه تأکید دارند:
سنگ مرکزی یا یک فرم گنبدی بزرگ.
بخش ۲: روش تحلیل وفرمشناسی یک قطعه جواهر کلاسیک
🧠 وقتی یک طرح کلاسیک میبینید، از این ۵ سؤال استفاده کنید:
1) فرم اصلی چیست؟
دایره؟ بیضی؟ اشک؟ اسکرول؟ ترکیب چند فرم؟
2) محور قرینگی کجاست؟
خط را رسم کنید تا ساختار را بشناسید.
3) فرمهای تزئینی چطور چیده شدهاند؟
ریتم – تکرار – جهت حرکت – تعادل بصری
4) حجم چگونه شکل گرفته؟
برآمدگی – سایه – لبهها – ضخامت
5) مرکز توجه کجاست؟
سنگ مرکزی؟ قوس اصلی؟ تاج فرم؟
همیشه باید بتوانید نقطه کانونی را پیدا کنید.
✍️ تمرین جلسه فرمشناسی در طراحی دستی جواهرات

✔ تمرین ۱ – تحلیل فرمی یک قطعه کلاسیک
تصویر تمرین طراحی.
شما باید:
1. محور قرینگی را مشخص کنید
2. فرم اصلی را شناسایی کنید
3. منحنیها و ریتمهای فرعی را استخراج کنید
4. با خطوط ساده فرم را بازطراحی کنید
✔ تمرین ۲ – طراحی اسکلت فرمی
- یک آویز کلاسیک را فقط با خطوط هندسی پایه طراحی کنید:
بیضی + دو اسکرول + یک قطره
- بدون جزئیات
- فقط ساختار
جلسه بعدی آموزش:
جلسه ۲ | آموزش رسم حلقه در طراحی دستی جواهرات
بیشتر بخوانید:
آموزش نرم افزار matrix →
لینک صفحه بایگانی آموزش طراحی دستی جواهرات →
❓ پرسش و پاسخ – جلسه تحلیل فرم در جواهرات کلاسیک
1. فرمشناسی در طراحی جواهرات کلاسیک یعنی چه؟
فرمشناسی یعنی شناخت ساختار هندسی، قرینگی، حجم و ریتمهای تکرارشونده در طراحی جواهرات کلاسیک برای بازطراحی یا الهامگیری اصولی.
2. چرا قرینگی در جواهرات کلاسیک اهمیت دارد؟
قرینگی باعث حس تعادل، وقار و لوکس بودن طرح میشود و در اکثر جواهرات کلاسیک بهصورت کامل یا نیمه دیده میشود.
3. فرمهای پایهساز جواهرات کلاسیک کداماند؟
دایره، بیضی، منحنیهای S و C، قطرهای، مثلث معکوس و مستطیل از فرمهای پایهساز در طراحی کلاسیک هستند.
4. حجمپردازی در طراحی جواهرات کلاسیک چگونه انجام میشود؟
با برجستگیهای مرکزی، لبههای نرم، سایهپردازی و حرکتهای گنبدی، فرمها از حالت تخت خارج شده و حجمدار میشوند.
5. چگونه میتوان یک قطعه جواهر کلاسیک را تحلیل کرد؟
با پاسخ به ۵ سؤال: فرم اصلی چیست؟ محور قرینگی کجاست؟ فرمهای تزئینی چگونه چیده شدهاند؟ حجم چگونه شکل گرفته؟ مرکز توجه کجاست؟
6. تمرین فرمشناسی در طراحی دستی جواهرات شامل چه مراحلی است؟
تحلیل محور قرینگی، شناسایی فرم اصلی، استخراج منحنیها و ریتمها، و بازطراحی فرم با خطوط ساده هندسی.
7. تمرکز مرکزی در جواهرات کلاسیک چه نقشی دارد؟
تمرکز مرکزی مانند سنگ اصلی یا فرم گنبدی بزرگ، نقطه تأکید بصری طرح است و ۹۰٪ جواهرات کلاسیک آن را دارند.
